BIA£Y DUNAJEC

Historia Bia³ego Dunajca

Untitled document

Najdawniejsza historyczna wzmianka o Bia³ym Dunajcu pochodzi z 1564 r., kiedy to lustratorzy dóbr królewskich wymienili tê osadê jako now±, w której by³o sze¶ciu kmieci. Akt lokacyjny Bia³ego Dunajca zosta³ wystawiony w piêtna¶cie lat pó¼niej – 23 lutego 1579 r. Zasad¼c± wsi osadzonej na prawie niemieckim zosta³ kmieæ Jêdrzej Pawlik, który by³ te¿ pierwszym so³tysem. Po nim funkcjê so³tysa pe³nili jego potomkowie, którzy za udzia³ w wojnach na kresach Rzeczypospolitej (m.in. z Rosj± za króla Stefana Batorego, czy z Turcj± za króla Zygmunta III Wazy) zostali nobilitowani i uzyskali nazwisko Pawlikowski. W XVII wieku obszar wsi Bia³y Dunajec siêga³ wierzcho³ków Tatr. Podstaw± utrzymania bia³odunajczan by³a hodowla owiec (w 1692 r. naliczono ich 2 tys.sztuk).

W czasie rozbiorów jako czê¶æ Galicji, Bia³y Dunajec trafi³ pod panowanie Austrii. W 1809 roku na licytacji Bia³y Dunajec i osiem innych wsi oraz rozleg³e terytoria tatrzañskie, zosta³y sprzedane Tomaszowi Uznañskiemu. Podczas autonomii galicyjskiej w roku 1865, ustaw± Sejmu Krajowego utworzono samorz±d gminny. Kadencja wójta i rady trwa³a wówczas 5 lat. Ju¿ wtedy gmina bia³odunajecka mia³a w³asny herb przedstawiaj±cy na b³êkitnym tle poziomo u³o¿on± bia³± rybê a nad ni± trzy z³ote gwiazdy sze¶cioramienne u³o¿one trójk±tnie. W dniu 27 listopada 1873 r. w Bia³ym Dunajcu przychodzi na ¶wiat Andrzej Galica, pó¼niejszy genera³, legionista Józefa Pi³sudskiego, twórca Pu³ków Strzelców Podhalañskich, pose³, senator, poeta. W 1920 dowodzi³ 21 Dywizj± Piechoty Górskiej zwyciêsko pokonuj±c wojska Lenina pod Warszaw± . Jego pomnik znajduje siê przy Urzêdzie Gminy w Bia³ym Dunajcu. W roku 1884 galicyjska c.k. rada szkolna krajowa zorganizowa³a w Bia³ym Dunajcu filialn± szko³ê, która mie¶ci³a siê w prywatnym domu, dzier¿awionym na cele o¶wiatowe. W 1889 roku bia³odunajczanie przyst±pili do budowy w³asnej szko³y. Zlokalizowana ona jest w dolnej czê¶ci wsi i nosi imiê Kazimierza Wielkiego. W roku 1910 wybudowano drugi budynek szkolny, w górnej czê¶ci wsi, nosz±cy imiê Karpackiej Brygady WOP. W roku 1902 zosta³a za³o¿ona Ochotnicza Stra¿ Po¿arna. W latach 1913-1914 w pensjonacie Teresy Skupieñ mieszka³ W³odzimierz Lenin.

W 1919 roku wybudowano fabrykê tektury korzystaj±c± z energii z turbin wodnych napêdzanych si³ami potoku Bia³y Dunajec. W latach 20. powsta³ te¿ m³yn walcowo-turbinowy. Je¿eli chodzi o administracjê ko¶cieln±, to Bia³y Dunajec nale¿a³ pocz±tkowo do parafii nowotarskiej a pó¼niej do Szaflar. Pod koniec XIX wieku bia³odunajczanie podjêli starania o budowê ko¶cio³a. Zosta³y one uwieñczone powodzeniem dopiero w okresie dwudziestolecia miêdzywojennego, kiedy to wybudowano ko¶ció³ oraz ustanowiono w 1938 roku samodzieln± parafiê pw. Matki Bo¿ej Królowej Anio³ów.

W latach piêædziesi±tych nast±pi³a elektryfikacja wsi. W latach sze¶ædziesi±tych wybudowano dom nauczyciela i o¶rodek zdrowia. W roku 1964 za³o¿ono urz±d pocztowy, a od roku 1973 Bia³y Dunajec jest siedzib± filii banku spó³dzielczego. W latach dziewiêædziesi±tych wie¶ zosta³a zwodoci±gowana, skanalizowana i przeprowadzono telefonizacjê na szerok± skalê. W 2006 roku wybudowano Gminn± Halê Sportow±.

¼ród³o: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bia³y_Dunajec

BESKIDY: USTROÑ
KARKONOSZE: SZKLARSKA PORÊBA
© wakacyjne noclegi | 2009
kamery podwodne Projektowanie wnêtrz flokowanie sekx lampy pod³ogoweLeki od Z do A | Leki od Z do A | Leki od A do Z | Leki od Z do A | kurs spadochronowy